Bản Cướm, xã Hùng Chân – nơi ông Lữ Văn Thương sinh sống – là cộng đồng dân cư nằm liền kề rừng đặc dụng Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Huống. Trải qua nhiều thế hệ, quá trình hình thành và phát triển của cộng đồng nơi đây gắn bó mật thiết với rừng. Rừng không chỉ cung cấp nguồn sinh kế, mà còn là không gian sinh tồn, là nơi lưu giữ những tập quán, nếp sống truyền thống của đồng bào.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của xã hội, sự nâng cao về dân trí và đặc biệt là dưới sự lãnh đạo, định hướng đúng đắn của Đảng và Nhà nước, nhận thức của người dân bản Cướm đã từng bước chuyển biến tích cực. Những tập tục lạc hậu, thói quen khai thác rừng theo phương thức cũ, thiếu bền vững dần được thay thế bằng các phương thức sản xuất, canh tác khoa học, phù hợp với điều kiện tự nhiên và quy định của pháp luật, góp phần nâng cao đời sống, mang lại sự ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.
Trong quá trình đó, sự vào cuộc đồng bộ, tận tình của các cơ quan, ban ngành, chính quyền địa phương và lực lượng Kiểm lâm Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Huống giữ vai trò hết sức quan trọng. Thông qua công tác tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ người dân phát triển sinh kế bền vững gắn với bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, cộng đồng dân cư bản Cướm ngày càng nhận thức rõ hơn giá trị lâu dài của rừng đối với cuộc sống hiện tại và tương lai.
Câu chuyện về ông Lữ Văn Thương, người dân xóm Bản Cướm, xã Hùng Chân, tỉnh Nghệ An, là một minh chứng sinh động cho sự thay đổi nhận thức – từ người săn bắt trở thành người bảo vệ rừng đầy trách nhiệm.
Những bước chân lầm lỡ trên con đường săn bắt
Trước đây, cũng như nhiều người dân sống dựa vào rừng, ông Lữ Văn Thương từng gắn bó với việc săn thú, bẫy chim. Việc vào rừng săn bắt dần trở thành thói quen, vừa để cải thiện bữa ăn, vừa mang lại thu nhập, bất chấp những nguy hiểm luôn rình rập.
Dù đã chứng kiến không ít hậu quả của việc suy giảm rừng và mất cân bằng sinh thái – như lũ quét, sạt lở, mất đất sản xuất, hư hỏng nhà cửa, đường sá mỗi mùa mưa bão – nhưng vì thói quen và lợi ích trước mắt, ông cùng nhiều người dân trong bản vẫn tiếp tục con đường cũ. Động vật hoang dã – vốn là một phần không thể thiếu của hệ sinh thái – trở thành mục tiêu của những chuyến săn lén lút trong rừng sâu.
Ánh sáng từ pháp luật và sự thức tỉnh của lương tâm
Bước ngoặt trong cuộc đời ông Thương đến khi chính quyền địa phương và lực lượng Kiểm lâm Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Huống đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo vệ rừng và động vật hoang dã.
Thông qua các buổi phổ biến pháp luật lâm nghiệp, những câu chuyện thực tế về hậu quả nghiêm trọng của nạn săn bắt trái phép, cùng việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhận thức của ông dần thay đổi. Ông hiểu rằng, mỗi cá thể động vật hoang dã không chỉ là “nguồn lợi” trước mắt, mà còn là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái, góp phần duy trì sự cân bằng của tự nhiên và cuộc sống bền vững của chính cộng đồng.
Cán bộ Khu bảo tồn tuyên truyền pháp luật lâm nghiệp
Sự kiên trì của lực lượng Kiểm lâm, những câu chuyện về bảo tồn đa dạng sinh học đã dần thấm sâu vào suy nghĩ của ông. Ông nhận ra rằng, mỗi hành vi săn bắt là một sự mất mát không thể bù đắp cho rừng.
Từ bỏ súng săn – khoác áo người giữ rừng
Sự thay đổi thực sự đến sau một lần ông săn được một cá thể động vật đang mang thai. Khoảnh khắc ấy đã khiến ông day dứt, trăn trở. Ông nhận ra mình đã lấy đi của rừng quá nhiều. Những đêm trằn trọc suy nghĩ, nhớ lại các buổi tuyên truyền của cán bộ Khu bảo tồn, ông Thương đã đi đến quyết định từ bỏ hoàn toàn việc săn bắt.
Ông chia sẻ:
“Trước đây, chúng tôi thường xuyên vào rừng săn thú, bẫy chim làm thức ăn hoặc bán kiếm thêm thu nhập. Nhưng nhờ sự tuyên truyền, nhắc nhở thường xuyên của chính quyền địa phương và lực lượng Kiểm lâm, tôi đã hiểu ra và quyết định từ bỏ. Tôi tự nguyện viết đơn xin tham gia bảo vệ rừng.”
Hiện nay, ông Lữ Văn Thương là thành viên cộng đồng bảo vệ rừng đặc dụng của Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Huống, tích cực tham gia tuần tra rừng, đồng thời vận động bà con trong bản cùng chung tay gìn giữ rừng.
Lan tỏa tinh thần trách nhiệm vì rừng
Câu chuyện của ông Lữ Văn Thương không chỉ là sự thay đổi của một cá nhân, mà còn phản ánh sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của người dân vùng đệm Khu bảo tồn. Từ một người từng xâm hại rừng, ông đã trở thành tấm gương sáng, góp phần lan tỏa tinh thần trách nhiệm trong cộng đồng.
Sự chuyển đổi ấy là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật lâm nghiệp và sự đồng hành, kiên trì của các cơ quan chức năng. Đó cũng là thông điệp mạnh mẽ khẳng định rằng: khi nhận thức thay đổi, hành động sẽ thay đổi.
Câu chuyện của ông Lữ Văn Thương nhắc nhở mỗi chúng ta về trách nhiệm chung trong việc bảo vệ rừng, bảo vệ động vật hoang dã – bảo vệ môi trường sống của chính mình và các thế hệ mai sau, hướng tới một tương lai xanh và bền vững.
Ông Lữ Văn Thương cùng các hộ dân khác tham gia tuần tra rừng
Tác giả bài viết: Nguyễn Đình Hiệp - Cán bộ trạm QLBV rừng Diên Lãm
Cổng thông tin điện tử BQL Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống - Quỳ Hợp - Nghệ An
