Công tác tuyên truyền pháp luật về bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng (BVR&PCCCR) giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân đối với tài nguyên rừng.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao, công tác tuyên truyền pháp luật về BVR & PCCCR được xác định là nhiệm vụ quan trọng tại các thôn, bản vùng đệm Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Huống.
Châu Hồng - Mường Ham - Địa bàn trọng điểm trong mùa khô
Trạm Quản lý bảo vệ rừng (QLBVR) Châu Hồng hiện quản lý 2.403,1 ha rừng phòng hộ, rừng sản xuất và 1.066,21 ha rừng đặc dụng trên địa bàn hai xã Châu Hồng và Mường Ham.
Xã Châu Hồng là địa bàn có diện tích rừng sản xuất lớn, thường xuyên chịu tác động từ các hoạt động khai thác, canh tác vì vậy tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng rất cao, đặc biệt trong mùa khô.
Trong khi đó, xã Mường Ham giữ vai trò quan trọng đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học của Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Huống với hơn 1.066,21 ha rừng đặc dụng có hệ sinh thái phong phú. Đây không chỉ là “lá phổi xanh” của khu vực mà còn là nơi lưu giữ nhiều nguồn gen động, thực vật quý hiếm, góp phần điều hòa khí hậu, bảo vệ môi trường sinh thái và đảm bảo sinh kế cho người dân địa phương.
Tuyên truyền phổ biến pháp luật BVR & PCCCR nhiệm vụ trọng tâm
Thực hiện Kế hoạch số 150/KH-PH.KHTC về việc tuyên truyền phổ biến pháp luật BVR & PCCCR và tập huấn quản lý, bảo vệ, phát triển rừng năm 2026; đồng thời bám sát các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh và ngành Lâm nghiệp về các biện pháp cấp bách trong công tác PCCCR. Cán bộ Trạm QLBVR Châu Hồng phối hợp với Hạt kiểm lâm, Phòng KH-TC tổ chức tuyên truyền phổ biến pháp luật BVR & PCCCR trên địa bàn 2 xã Châu Hồng và xã Mường Ham với 08/08 bản vùng đệm trọng điểm.
Các buổi tuyên truyền có sự tham gia của Lãnh đạo BQL, Hạt Kiểm lâm và đại diện UBND xã, các ban, ngành trên địa bàn. Nội dung tuyên truyền tập trung vào chuyển tải các quy định của Luật Lâm nghiệp, nhấn mạnh các hành vi bị nghiêm cấm như chặt phá rừng, lấn chiếm đất rừng, vận chuyển lâm sản trái phép và các chế tài xử lý, hướng dẫn kỹ năng sử dụng lửa an toàn trong sản xuất nương rẫy, cũng như các biện pháp xử lý khi có cháy rừng xảy ra.
Lãnh đạo BQL, UBND xã và các đơn vị, ban ngành trên địa bàn tham gia hội nghị tuyên truyền
Đổi mới, đa dạng hình thức tuyên truyền Luật BVR & PCCCR
Công tác tuyên truyền về bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng ngày càng được đổi mới theo hướng đa dạng, linh hoạt và gần gũi với người dân. Không còn đơn thuần là những buổi phổ biến mang tính lý thuyết, khô cứng, nội dung tuyên truyền hiện nay được lồng ghép nhiều hình thức trực quan sinh động như trình chiếu video, hình ảnh thực tế về hậu quả do mất rừng, cháy rừng gây ra nhằm tạo điểm nhấn và nâng cao nhận thức cho cộng đồng.
Bên cạnh đó, các hoạt động tuyên truyền còn được triển khai thông qua họp bản, sinh hoạt cộng đồng, phát thanh trên hệ thống loa truyền thanh và lồng ghép trong các buổi sinh hoạt của các đoàn thể địa phương.
Đặc biệt, cán bộ địa bàn trực tiếp đến từng hộ gia đình để tuyên truyền, vận động, giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và dễ thực hiện các quy định về bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng (BVR & PCCCR). Qua đó, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân và tăng hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn.
Cán bộ địa bàn tuyên truyền phổ biến pháp luật BVR&PCCCR cho bà con nhân dân vùng đệm
Phát huy vai trò cộng đồng trong bảo vệ rừng
Một trong những điểm nổi bật trong công tác tuyên truyền tại các thôn, bản là sự tham gia tích cực của cộng đồng dân cư. Thông qua các buổi tuyên truyền, vận động, người dân ngày càng nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ rừng — không chỉ là bảo vệ tài nguyên quốc gia mà còn góp phần giữ gìn sinh kế lâu dài cho chính cộng đồng địa phương.
Tại nhiều thôn, bản đã thành lập các tổ, đội bảo vệ rừng, thường xuyên phối hợp với lực lượng kiểm lâm địa bàn tổ chức tuần tra, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các nguy cơ xâm hại tài nguyên rừng như khai thác rừng trái phép, cháy rừng. Các hộ dân cũng tích cực ký cam kết không khai thác rừng, không đốt rừng làm nương rẫy trái phép và không sử dụng lửa tùy tiện trong rừng.
Bên cạnh đó, một số địa phương còn xây dựng hương ước, quy ước bảo vệ rừng phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần nâng cao ý thức tự giác và trách nhiệm của người dân trong công tác quản lý, bảo vệ rừng.
Chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực ứng phó với cháy rừng
Song song với tuyên truyền, cán bộ kiểm lâm địa bàn còn hướng dẫn người dân thực hành các biện pháp PCCCR như: Chuẩn bị dụng cụ chữa cháy tại chỗ, xây dựng phương án “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ).
Trong mùa cao điểm nắng nóng, cán bộ địa bàn tăng cường tuần tra tại các khu vực có nguy cơ xẩy ra cháy, đồng thời duy trì chế độ trực 24/24 giờ. Khi có tình huống xảy ra, các tổ đội tại thôn bản có thể nhanh chóng phối hợp xử lý ban đầu, góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra
Hiệu quả từ sự đồng lòng trong công tác BVR & PCCCR
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, đặc biệt là làm tốt công tác tuyên truyền tại các địa bàn trọng điểm, tình hình vi phạm các quy định về BVR & PCCCR do Trạm QLBVR Châu Hồng Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Huống đã giảm đáng kể qua từng năm. Ý thức của người dân được nâng cao rõ rệt, từ bị động sang chủ động tham gia bảo vệ rừng.
Có thể khẳng định, chính sự gần dân, sát dân của đội ngũ cán bộ địa bàn đã tạo nên cầu nối vững chắc giữa chính sách và thực tiễn. Trong hành trình giữ màu xanh đại ngàn Pù Huống, mỗi người dân hôm nay không chỉ là đối tượng tuyên truyền, mà đã trở thành những “người gác rừng” tự giác, góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên quý giá cho hiện tại và các thế hệ mai sau.
Một số hình ảnh tham gia của Lãnh đạo BQL và bà con nhân dân trên địa bàn Trạm QLBVR Châu Hồng
Tác giả bài viết: Hà Quang Hữu - Trạm QLBVR Châu Hồng
Cổng thông tin điện tử BQL Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống - Quỳ Hợp - Nghệ An
